|
هر شهروند
با توجه به جايگاه و پايگاه اجتماعي خويش درجامعه شهري داراي حقوقي ميباشد.براين
اساس اجمالآ حقوق شهروندي به سه دسته زير
تقسيم مي گردد:
الف) حقوق قانوني ومدني
ب) حقوق سياسي
ج) حقوق اجتماعي
-
حقوق قانوني ومدني شامل آزاديهاي
فردي، آزادي بيان ، حق مالکيت ، حق بهره مندي از عدالت...
-
حقوق سياسي شامل حق شرکت در انتخابات
، حق مشارکت سياسي و ...
-
حقوق اجتماعي شامل حق بهره مندي از
امنيت ، رفاه اجتماعي، خدمات مدني و ...
دربين سه حقوق فوق الذکرحقوق
اجتماعي شهروندي داراي اهميت خاصي به خصوص براي جوامع مدرن وتوسعه
يافته غربي مي باشد . بطور کلي رابطه ميان شهروندان و نظامهاي اقتصادي، سياسي،
حقوقي و فرهنگي جامعه دو سويه مي باشد
بطوريکه طرفين نسبت به هم داراي حقوق و وظايف متقابل هستند . در اين بين مهمترين
وظيفه مقامات محلي وحکومتهاي محلي(مديريت
شهري)که درراستاي تقويت وبهبوداجتماع محلي وحکومتهاي کارآمدومؤثر
بايد انجام گيرد شهروندسازي است .شهروندسازي يعني فراهم نمودن امکانات، تسهيلات و
ساز و کارهاي لازم براي شهروندان
تاآنهاازحقوق شهروندي خويش بهره مندشوندوضمنآ بتوانندبه نحوي مناسب وظايف وتکاليف
شهرونديشان را در قبال جامعه محلي و شهري که
درآن زندگي ميکنند انجام دهند . لذا بايد گفت وظيقه حکومتهاي محلي فراهم
سازي زمينه لازم براي برخورداري شهروندان ازحقوق شهروندي
خويش (حقوق مدني، حقوق اجتماعي و حقوق سياسي)
مي باشد . از ديدگاه سياست شهري مطالبات وتقاضاهاي نامحدودشهروندان ار رژيمهاي
شهري(مديريت شهري) عمدتا معطوف به چند مقوله
اساسي زير است :
1) استفاده از منابع
شهري و امکانات و خدماتي که نياز مبرم زندگي شهري مي باشد .
2) تأثير گذاري بيشتر بر سازو کار
تصميم گيريهاي شهري .
3) فراهم شدن ساز وکارها و ترتيبات
نهادي براي تحقق بيشتر مشارکت شهروندي در زندگي شهري .
4) تثبيت قانونمندانه حقوق و وظايف
متقابل شهروندان و مديريتهاي شهري .
با عنايت به مطالب
فوق و نيز با لحاظ اين نکته که شناخت اکثر قريب به اتفاق شهروندان از مديريت شهري
به شهرداري و احيانآشوراي شهر محدود مي گردد لازم ميباشد که مختصري از آنچه که در
قانون شهرداريها از آن بعنوان وظايف شهرداري نام برده شده است ذکر گردد . بديهي
است آنچه که بعنوان وظيفه شهرداري شمرده ميشود در حقيقت به نوعي ناظر
بر حقوق شهروندي مي باشد.براساس مادۀ 55 فصل ششم قانون شهرداريها مصوب
11/4/1334شهرداريهاداراي وظايف چندي ميباشندکه درذيل به عمده ترين وظايف شهرداريها
که باحقوق شهروندي رابطه مستقيم و ملموس تري دارند اشاره مي گردد :
ماده 55 قانون شهرداريها
:وظايف شهرداري:
1 - ايجاد خيابانها،
کوچه ها، ميادين، باغهاي عمومي، مجاري آب و توسعه معابر در حدود قوانين موضوعه .
2- تنظيف، نگهداري و
تسطيح معابر، انهار عمومي، مجاري آبهاوفاضلابها و تنقيه قنوات مربوط به شهروتأمين
آب و روشنائي به وسائل ممکنه .
تبصره
يک : سد معابر عمومي واشغال پياده روها واستفاده غير مجاز
از آنها، ميدانها، پارکهاوباغهاي عمومي براي
کسب يا سکني وياهر عنوان ديگري ممنوع است وشهرداري مکلف است از آن جلوگيري و در
رفع موانع موجود و آزاد نمودن معابر و اماکن
مذکور بوسيله مأمورين خود رأسآ اقدام کند .
تبصره
چهار : شهرداري مکلف است محلهاي مخصوصي براي تخليه زباله
ونخاله و فضولات ساختماني ومواد رسوبي
فاضلابها و نظاير آنها تعيين و ضمن انتشار آگهي به اطلاع عموم برساند .
محلهاي
تخليه زباله بايدخارج از محدوده شهر تعيين شود.رانندگان وسائل نقليه حامل زباله
مکلفند آنها رافقط در محلهاي تعيين شده ازطرف
شهرداري خالي نمايند .
3- مراقبت درامور
بهداشت ساکنين شهر وتشريک مساعي بامؤسسات وزارت بهداري براي جلوگيري ازامراض
مسري .
4- جلوگيري از گدائي و
واداشتن گدايان به کار وتوسعه آموزش عمومي و غيره .
5- اجراي تبصره يک ماده 8
قانون تعليمات اجباري و تأسيس مؤسسات فرهنگي وبهداشتي وتعاوني مانند
بنگاه حمايت مادران، نوانخانه، پرورشگاه، درمانگاه، بيمارستان، شيرخوارگاه،
تيمارستان، کتابخانه، کلاسهاي مبارزه با
بيسوادي، کودکستان، باغ کودکان و امثال آن در حدود اعتبارات مصوب و همچنين کمک به
اين قبيل مؤسسات و مساعدت مالي به انجمن
تربيت بدني و پيشاهنگي و کمک
به انجمن هاي خانه و
مدرسه و اردوي
کار .
شهرداري
دراين قبيل موارد و نيزدرموردموزه ها وخانه هاي فرهنگي و زندان با تصويب انجمن شهر
از اراضي و ابنيه متعلق به خود
با حفظ مالکيت به رايگان و يا با شرايط معين به منظور ساختمان و
استفاده به اختيار مؤسسات مربوط خواهد گذاشت
.
6- حفظ واداره کردن
دارائي منقول و غير منقول شهرداري واقامه دعوي براشخاص ودفاع ازدعاوي اشخاص
عليه شهرداري .
7- ايجاد غسالخانه و
گورستان و تهيه وسائل حمل اموات و مراقبت در انتظام امور آنها .
8- اتخاذ تدابير مؤثر و
اقدام لازم براي حفظ شهر از خطر سيل و حريق و همچنين رفع خطراز بناها و ديوارها ي
شکسته وخطرناک واقع در معابر عمومي وکوچه ها واماکن
عمومي ودالانهاي عمومي و خصوصي و پر کردن و پوشاندن
چاهها و چاله هاي واقع درمعابر وجلوگيري ازگذاشتن هرنوع اشياء دربالکنها وايوانهاي
مشرف و مجاور با معابر عمومي و دودکشهاي
ساختمانها که باعث زحمت و خسارت ساکنين شرها باشد .
9- جلوگيري از شيوع
امراض ساريه انساني و حيواني و اعلام اينگونه بيماريها به وزارت بهداري و دامپزشکي
و شهرداريهای مجاور هنگام بروز آنها و دور نگه داشتن
بيماران مبتلا به امراض ساريه و معالجه و دفع حيواناتي که
مبتلا به امراض ساريه بوده و يا در شهر بلاصاحب و مضر هستند .
10- پيشنهاد اصلاح نقشه شهر
درصورت لزوم و تعيين قيمت عادلانه اراضي و ابنيه متعلق به اشخاص که مورد
احتياج شهر باشد برطبق قانون توسعه معابر و تأمين محل
پرداخت آن وايجاد و توسعه معابر، خيابانها، ميدانها و
باغهاي عمومي وتهيه اراضي مورد احتياج براي لوله کشي و فاضلاب اعم از داخل يا خارج
شهر وهمچنين تهيه اراضي لازم براي ساختمان
مخزن و نصب دستگاه تصفيه و آبگيري و متعلقات آنها بر طبق قانون توسعه معابر .
11- تهيه و تعيين
ميدانهاي عمومي براي خريد و فروش ارزان و توقف وسائط نقليه وغيره .
12- جلوگيري از ايجاد و
تأمين کليه اماکني که به نحوي از انحاء موجب بروز مزاحمت براي ساکنين يا مخالف
اصول بهداشت در شهرهاست شهرداري مکلف است از تأسيس
کارخانه ها ، کارگاهها ، گاراژهاي عمومي و تعميرگاهها
و دکانها و همچنين مراکزي که مواد محترقه ميسازند و اصطبل چارپايان ، مراکز
دامداري و بطور کلي تمام مشاغل و کسبهايي که
ايجاد مزاحمت و سر و صدا کنند يا توليد دود و عفونت و يا تجمع حشرات و
جانوران نمايند جلوگيري کند و در تخريب کوره هاي آجر، گچ، آهکپزي و خزينه گرمابه
هاي عمومي که مخالف بهداشت است اقدام
نمايد و با نظارت و مراقبت در وضع دودکشهاي اماکن و کارخانه هاو وسائط نقليه که
کار کردن آنها دود ايجاد ميکند
از آلوده شدن هواي شهر جلوگيري نمايد و هرگاه تأسيسات مذکور قبل از تصويب
قانون بوجود آمده باشد آنها را تعطيل کند و اگر لازم شود
آنها را به خارج از شهر انتقال دهد.
13- احداث
بناها و ساختمانهاي مورد نياز محل از قبيل رختشويخانه ، مستراح ، حمام
عمومي ، کشتارگاه، ميادين و باغ کودکان و
ورزشگاه مطابق اصول صحي و فني و اتخاذ تدابير لازم براي ساختمان خانه هاي ارزان
قيمت براي اشخاص بي بضاعت ساکن شهر.
14- تشريک مساعي با
فرهنگ در حفظ ابنيه و آثار باستاني شهر و ساختمانهاي عمومي و مساجدو غيره .
15- اهتمام
در مراعات شرايط بهداشت در کارخانه ها و مراقبت در پاکيزگي گرمابه
ها و نگاهداري اطفال بي بضاعت و سر
راهي .
16- ساختن خيابانها و
آسفالت کردن سواره روها و پياده روهاي معابر و کوچه هاي عمومي و انهار و جويهاي
طرفين از سنگ آسفالت و امثال آن به هزينه شهرداري محل .
17- وضع مقررات خاص براي
نامگذاري معابر و نصب لوحه نام آنهاوشماره گذاري اماکن و نصب تابلوي الصاق
اعلانات و برداشتن و محو کردن آگهي ها ازمحلهاي غيرمجاز
و هر گونه اقداماتي که در حفظ و نظارت و زيبائي
شهر مؤثر باشند .
|